PDA

Xem phiên bản đầy đủ : Hàn Mặc Tử | Cuộc đời và tình yêu



GloomySunday
10-10-2011, 05:20 PM
http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/08/Hanmactu.jpg


Hàn Mặc Tử hay Hàn Mạc Tử (tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh 22 tháng 9 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/22_tháng_9), 1912 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/1912) – mất 11 tháng 11 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/11_tháng_11), 1940 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/1940)) là một nhà thơ nổi tiếng, khởi đầu cho dòng thơ lãng mạn hiện đại Việt Nam (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Việt_Nam), là người khởi xướng ra Trường thơ Loạn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Trường_thơ_Loạn).

(http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Hàn_Mặc_Tử#cite_note-FH-0)

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/d/d8/Mộ_hàn_mạc_Tử.JPG/300px-Mộ_hàn_mạc_Tử.JPG (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Tập_tin:Mộ_hàn_mạc_Tử.JPG)
http://bits.wikimedia.org/skins-1.18/common/images/magnify-clip.png (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Tập_tin:Mộ_hàn_mạc_Tử.JPG)

Mộ Hàn Mạc Tử ở Ghềnh Ráng

Hàn Mặc Tử cùng với Quách Tấn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Quách_Tấn), Yến Lan (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Yến_Lan), Chế Lan Viên (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Chế_Lan_Viên) được người đương thời ở Bình Định (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Bình_Định) gọi là Bàn thành tứ hữu (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Bàn_thành_tứ_hữu), nghĩa là Bốn người bạn ở thành Đồ Bàn.

(http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Tập_tin:Han_Mac_Tử_và_người_tình.jpg)
http://saigonecho.com/main/images/stories/poets/hanmactu_nguoitinh.jpg

http://bits.wikimedia.org/skins-1.18/common/images/magnify-clip.png (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Tập_tin:Han_Mac_Tử_và_người_tình.jpg)
Hàn Mạc Tử và những người tình trong thơ: Thương Thương, Kim Cúc, Mộng Cầm, Ngọc Sương, Mai Đình


Hàn Mặc Tử tên thật là Nguyễn Trọng Trí, sinh ở làng Lệ Mỹ, Đồng Hới (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Đồng_Hới), Quảng Bình (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Quảng_Bình); lớn lên ở Quy Nhơn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Quy_Nhơn), tỉnh Bình Định (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Bình_Định) trong một gia đình theo đạo Công giáo. Vóc mình ốm yếu, tính tình ông hiền từ, giản dị, hiếu học và thích giao du bè bạn trong lĩnh vực văn thơ. Thân phụ ông làm thông ngôn, ký lục nên thường di chuyển nhiều nơi, nhiều nhiệm sở. Vì vậy, Hàn Mặc Tử cũng đã theo học ở nhiều trường khác nhau như Sa Kỳ (1920), Qui Nhơn, Bồng Sơn (1921-1923), Pellerin Huế (1926)


Hàn Mạc Tử, Lệ Thanh, Phong Trần là các bút danh khác của ông. Ông có tài năng làm thơ từ rất sớm khi mới 16 tuổi. Ông cũng đã từng gặp gỡ Phan Bội Châu (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Bội_Châu) và chịu ảnh hưởng khá lớn của chí sỹ này. Ông được Phan Bội Châu giới thiệu bài thơ Thức khuya của mình lên một tờ báo. Sau này, ông nhận một suất học bổng đi Pháp (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Pháp) nhưng vì quá thân với Phan Bội Châu nên đành đình lại. Ông quyết định vàoSài Gòn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Sài_Gòn) lập nghiệp, năm ông 21 tuổi; lúc đầu làm ở Sở Đạc Điền (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Sở_Đạc_Điền&action=edit&redlink=1).


Đến Sài Gòn, ông làm phóng viên phụ trách trang thơ cho tờ báo Công luận. Khi ấy, Mộng Cầm (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mộng_Cầm&action=edit&redlink=1) ở Phan Thiết (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Thiết) cũng làm thơ và hay gửi lên báo. Hai người bắt đầu trao đổi thư từ với nhau, và ông quyết định ra Phan Thiết gặp Mộng Cầm. Một tình yêu lãng mạn, nên thơ nảy nở giữa hai người.


Theo gia đình Hàn Mặc Tử, thì vào khoảng đầu năm 1935, họ đã phát hiện những dấu hiệu của bệnh phong trên cơ thể ông. Tuy nhiên, ông cũng không quan tâm vì cho rằng nó là một chứng phong ngứa gì đó không đáng kể. Cho đến năm 1936, khi ông được xuất bản tập "Gái quê", rồi đi Huế, Sài Gòn, Quảng Ngãi, vào Sài Gòn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Sài_Gòn) lần thứ hai, được bà Bút Trà cho biết đã lo xong giấy phép cho tờ Phụ nữ tân văn, quyết định mời Hàn Mặc Tử làm chủ bút, bấy giờ ông mới nghĩ đến bệnh tật của mình. Nhưng ý ông là muốn chữa cho dứt hẳn một loại bệnh thuộc loại “phong ngứa” gì đấy, để yên tâm vào Sài Gòn làm báo chứ không ngờ đến một căn bệnh nan y (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bệnh_nan_y&action=edit&redlink=1). Năm 1938 - 1939, Hàn Mặc Tử đau đớn dữ dội. Tuy nhiên, ở bên ngoài thì không ai nghe ông rên rỉ than khóc. Ông chỉ gào thét ở trong thơ mà thôi. Trước ngày Hàn Mặc Tử vào trại phong Quy Hòa, Nguyễn Bá Tín, em ruột (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Em_ruột) của nhà thơ cho biết tình trạng bệnh tật của anh mình như sau: Da anh đã khô cứng, nhưng hơi nhăn ở bàn tay, vì phải vận dụng sức khỏe để kéo các ngón khi cầm muỗng ăn cơm. Bởi vậy, trông như mang chiếc “găng” tay bằng da thô. Toàn thân khô cứng.


Ông Nguyễn Bá Tín, trong một chuyến thăm Bệnh viện Quy Hòa, có đến thăm bác sĩ Gour Vile. Bác sĩ nói rằng: Bệnh cùi rất khó phân biệt. Giới y học (thời đó) chưa biết rõ lắm. Tuy triệu chứng giống nhau, nhưng lại có nhiều thứ. Ông bác sĩ quả quyết bệnh cùi không thể lây dễ dàng được. Nhiều thông tin cho rằng, một hôm Hàn Mặc Tử đi dạo với bà Mộng Cầm (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mộng_Cầm&action=edit&redlink=1) ở lầu Ông Hoàng (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Lầu_Ông_Hoàng) (Phan Thiết (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Thiết)), qua một cái nghĩa địa có một ngôi mộ mới an táng thì gặp mưa. Bỗng ông phát hiện ra từng đốm đỏ bay lên từ ngôi mộ. Sau đó ông về nhà nghỉ, để rồi sớm mai ông phát hiện ra mình như vậy. Đó là căn bệnh do trực khuẩn Hansen (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Trực_khuẩn_Hansen&action=edit&redlink=1) gây nên.


Trước đây vì thành kiến (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thành_kiến&action=edit&redlink=1) sai lầm rằng đây là căn bệnh truyền nhiễm nên bao nhiêu bệnh nhân đã bị hắt hủi, cách ly, xa lánh thậm chí bị ngược đãi , thì Hàn Mặc Tử cũng không là ngoại lệ. Lúc này, gia đình ông phải đối phó với chính quyền địa phương (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Chính_quyền_địa_phương) vì họ đã hay tin ông mắc căn bệnh truyền nhiễm (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bệnh_truyền_nhiễm&action=edit&redlink=1), đòi đưa ông cách ly với mọi người. Sau đó gia đình phải đưa ông trốn tránh nhiều nơi, xét về mặt hiệu quả chữa trị thì đúng là phản khoa học vì lẽ ra cần phải sớm đưa ông vào nơi có đầy đủ điều kiện chữa trị nhất lúc bấy giờ là Bệnh viện phong Quy Hòa.. Trong câu chuyện với người em của thi sĩ Hàn Mặc Tử, bác sĩ Gour Vile cũng nói rằng kinh nghiệm từ các trại cùi, không có bệnh nhân nào chỉ đau có từng ấy năm mà chết được. Ông trách gia đình Hàn Mặc Tử không đưa nhà thơ đi trại phong sớm. Và bác sĩ cho rằng, Hàn Mặc Tử chết là do nội tạng hư hỏng quá nhanh do uống quá nhiều thuốc tạp nham của lang băm trước khi nhập viện phong Quy Hòa.


Ông bỏ tất cả quay về Quy Nhơn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Quy_Nhơn) vào nhà thương Quy Hòa (20 tháng 9 năm 1940) mang số bệnh nhân 1.134 và từ trần vào lúc 5 giờ 45 phút rạng sáng 11 tháng 11 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/11_tháng_11) năm 1940 (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/1940) tại nhà thương này vì chứng bệnh kiết lỵ, khi mới bước sang tuổi 28.


Cuộc đời của ông được biết đến với nhiều mối tình, với nhiều người phụ nữ khác nhau, đã để lại nhiều dấu ấn trong văn thơ của ông - có những người ông đã gặp, có những người ông chỉ giao tiếp qua thư từ, và có người ông chỉ biết tên như Hoàng Cúc (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hoàng_Cúc&action=edit&redlink=1), Mai Đình (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mai_Đình&action=edit&redlink=1), Mộng Cầm (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mộng_Cầm&action=edit&redlink=1), Thương Thương (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thương_Thương&action=edit&redlink=1), Ngọc Sương (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Ngọc_Sương&action=edit&redlink=1), Thanh Huy (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Thanh_Huy&action=edit&redlink=1), Mỹ Thiện (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Mỹ_Thiện&action=edit&redlink=1).


Bút danh Hàn Mạc Tử


Nguyễn Trọng Trí làm thơ từ năm mười sáu tuổi lấy hiệu là Phong Trần rồi Lệ Thanh. Đến năm 1936, khi chủ trương ra phụ trương báo Saigon mới đổi hiệu là Hàn Mạc Tử (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Thảo_luận:Hàn_Mặc_Tử), sau ông lại đổi thành Hàn Mặc Tử. "Hàn Mạc Tử" nghĩa là chàng trai đứng sau bức rèm lạnh lẽo, trống trải. Sau đó bạn bè gợi ý ông nên vẽ thêm mặt trăng khuyết vào bức rèm lạnh lẽo để lột tả cái cô đơn của con người trước thiên nhiên, vạn vật. "Mặt trăng khuyết" đã được "đặt vào" chữ "Mạc" thành ra chữ "Mặc". Hàn Mặc Tử có nghĩa là "chàng bút nghiên".

Tác phẩm

Các sáng tác của Hàn Mặc Tử, gồm có:

Lệ Thanh thi tập (gồm toàn bộ các bài thơ Đường luật (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Đường_luật))
Gái Quê (1936, tập thơ duy nhất được xuất bản lúc tác giả chưa qua đời)
Thơ Điên (hay Đau Thương, thơ gồm ba tập: 1. Hương thơm; 2. Mật đắng; 3. Máu cuồng và hồn điên_1938_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
Xuân như ý
Thượng Thanh Khí (thơ)
Cẩm Châu Duyên
Duyên kỳ ngộ (kịch thơ_1939_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
Quần tiên hội (kịch thơ, viết dở dang_1940_chú thich SGK Ngữ Văn Nâng Cao lớp 11 tập 2)
Chơi Giữa Mùa Trăng ( tập thơ-văn xuôi)
Ngoài ra còn có một số bài phóng sự, tạp văn, văn tế... Xem thêm chi tiết ở bên dưới.

Người giữ bản quyền

Quách Tấn (http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Quách_Tấn) là người giữ bản quyền thơ của Hàn Mạc Tử; vì vậy sau này, các tác giả khi xuất bản những tác phẩm (chưa in thành sách) về Hàn Mạc Tử, Quách Tấn chỉ cho phép trích năm bài thơ trở xuống của Hàn Mạc Tử.

Một số bài thơ nổi tiếng

Nhiều bài thơ của Hàn Mặc Tử đã được phổ nhạc vì tính lãng mạn của nó. Sau đây là một số bài được nhiều nhà phê bình đánh giá là hay và đã được đưa vào sách giáo khoa bậc trung học.



Đây thôn Vỹ Dạ
(http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Đây_thôn_Vĩ_Dạ)
Sao anh không về chơi thôn Vỹ?
Nhìn nắng hàng cau, nắng mới lên,
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền.
Gió theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay...
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó,
Có chở trăng về kịp tối nay?
Mơ khách đường xa, khách đường xa,
Áo em trắng quá nhìn không ra...
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh,
Ai biết tình ai có đậm đà?
Mùa xuân chín
(http://www.trieudo.com/links.php?url=http://vi.wikipedia.org/wiki/Mùa_xuân_chín)
Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên giàn thiên lý.
Bóng xuân sang Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi...
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn hển như lời của nước mây
Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây...
Khách xa gặp lúc mùa xuân chín
Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng
Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?

GloomySunday
10-10-2011, 05:29 PM
http://giadinh.vcmedia.vn/Images/Uploaded/Share/2010/04/29/hmt22.jpg

http://www.trenews.net/images/stories/baotre/tinvannghe/web_tvn_675c.jpg






Mai Đình thực ra không phải là một nàng thơ, cũng không phải là người tình của Hàn Mặc Tử... Đúng nghĩa, nàng là một người bạn văn chương của chàng. Nàng gặp Hàn Mặc Tử khi chàng đã lâm trọng bệnh, xa lánh tất cả mọi người để về ẩn mình trong một cái chòi tranh ở Gò Bồi, cách thành Quy Nhơn 15 cây số.

Mai Đình xuất thân trong một gia đình khá giả, nhưng mang trong mình dòng máu lãng mạn, nàng theo tiếng gọi bốn phương cất bước ra đi. Nhờ có nghề dạy nữ công gia chánh cho những gia đình giàu có nên Mai Đình kiếm kế sinh nhai khá dễ dàng. Nàng đã đặt chân đến nhiều vùng đất xa xôi, có khi qua tận Nam Vang. Năm 1937, Mai Đình đến Quy Nhơn. Trước đó nàng đã nghe danh Hàn Mặc Tử từ lâu. Là một người có cá tính mạnh mẽ, nàng không câu nệ, tìm cách giáp mặt chàng. Lần đầu tiên, Hàn Mặc Tử vì tự ti bệnh tật nên không chịu tiếp. Nàng bèn vào Nha Trang, thông qua Quách Tấn để "tiếp cận" chàng. Trong hồi ký của mình, Quách Tấn nhớ lại: "Gặp tôi, nàng không chút e lệ, ngồi nói chuyện như người quen biết đã lâu. Phê bình bài thơ Gái quê xong, nàng tỏ thật nỗi lòng đối với Tử: “Biết Tử mang bệnh ngặt nghèo, lòng tôi hết sức thương cảm. Tôi mong sao chia sớt được nỗi đau khổ của Tử một đôi phần”. Rồi nàng trách Mộng Cầm sao đành lòng bỏ Tử.

Nàng gửi cho Quách Tấn bài thơ Biết anh để tặng Hàn Mặc Tử với những câu thơ thật mạnh dạn:

"Còn anh em đã gặp anh đâu!
Chỉ cảm vần thơ có những câu
Âu yếm say sưa đầy cả mộng
Xui lòng tư tưởng lúc đêm thâu".

Đây là bài thơ đầu tiên mở ra một tình bạn văn chương thú vị giữa hai người. Hàn Mặc Tử nhận được thơ, liền hồi âm nhưng Mai Đình đã đi khỏi Nha Trang. Chàng buồn rầu sáng tác bài Lưu luyến:

"Chửa gặp nhau mà đã biệt ly
Hồn anh theo dõi bóng em đi
Hồn anh sẽ nhập trong luồng gió
Lưu luyến bên em chẳng nói gì".

Điều đặc biệt nhất trong mối quan hệ Mai Đình - Hàn Mặc Tử là nàng đã hành xử rất đúng với tinh thần văn chương: Tứ hải giai huynh đệ. Theo tài liệu của Trần Thanh Mại thì mùa hè năm 1938, Mai Đình từ biệt Quy Nhơn để vào Sài Gòn thu xếp công việc. Khi trở ra, Mai Đình đưa Hàn Mặc Tử một món tiền để lo thuốc thang và nói ý định của mình: sẽ ở lại trong cái chòi tranh cùng với chàng. Hàn Mặc Tử từ chối nhưng nàng mặc kệ, cứ ở đấy đi chợ nấu ăn, sắc thuốc cho chàng. Mai Đình không hề ngần ngại bệnh tật cũng như dư luận người đời.
Hàn Mặc Tử từ chỗ không muốn gặp mặt đến xúc động trước việc làm của Mai Đình nên đã có nhiều câu thơ tặng nàng:


http://upload.wikimedia.org/wikipedia/vi/thumb/9/98/Han_Mac_Tử_và_người_tình.jpg/450px-Han_Mac_Tử_và_người_tình.jpg

"Đây Mai Đình tiên nữ ở Vu Sơn
Đêm muộn xuống gieo vào muôn sóng mắt
Nàng, ôm nàng hai tay ta ghì chặt
Cả bài thơ êm mát lạ lùng thay!"

Ngoài lo việc cơm nước thuốc thang cho chàng, thời gian còn lại, nàng cùng chàng ngâm thơ vịnh cảnh. Hai tâm hồn thi sĩ sống bềnh bồng với những vần thơ như thế suốt một thời gian dài. Nhưng số tiền Mai Đình mang theo cũng đã hết. Nàng khuyên chàng vào Bệnh viện phong Quy Hòa để điều trị, nàng sẽ đi theo và ở luôn trong ấy để chăm sóc cho chàng.

Nhưng Hàn Mặc Tử từ chối. Cuối cùng hai người phải từ giã nhau. Nàng lại cất bước giang hồ bốn phương. Lâu lâu, chàng lại nhận được cánh thư của nàng từ phương trời xa nào đó. Trong một lần ngồi buồn, chàng đem những từ ngữ trong bức thư nàng gửi xếp lại thành bài thơ. Đó là bài Thao thức với những câu thơ da diết:

"Lạnh quá ánh trăng không sáng mấy
Cho nên muôn dặm ở ngoài kia
Em đang mong mỏi, em đang nhớ
Bứt rứt lòng em muốn trở về".

Mối tình thơ kỳ lạ giữa Mai Đình và Hàn Mặc Tử cùng với việc Mai Đình chăm sóc cho Hàn Mặc Tử được Trần Thanh Mại công bố vào năm 1942, một năm sau ngày Hàn Mặc Tử mãi mãi ra đi. Nhưng câu chuyện trên đây không được gia đình Hàn Mặc Tử thừa nhận và Quách Tấn thì cho rằng Trần Thanh Mại đã hoàn toàn bịa đặt. Tuy nhiên, những tài liệu của Trần Thanh Mại công bố đã thuyết phục được không ít người. Có người cho rằng, trước đây giữa nhà thơ Quách Tấn và nhà phê bình Trần Thanh Mại xảy ra vụ kiện bản quyền thơ Hàn Mặc Tử, liên quan trực tiếp đến cuốn sách Hàn Mặc Tử mà Trần Thanh Mại xuất bản năm 1942, xuất phát từ mâu thuẫn này mà nhà thơ Quách Tấn đã nói như vậy chăng?


http://farm2.static.flickr.com/1210/1147838202_b6a5314e27.jpg