Viêm loét dạ dày tá tràng là tình trạng lớp niêm mạc dạ dày bị sung huyết kèm theo vết loét do acid dịch vị và pepsin kích thích. Và cũng do chế độ ăn uống cũng khiến cho dạ dày bạn tốt hay xấu. Vậy với những người bị viêm loét dạ dày thì nên ăn gì?

Tại sao chế độ ăn lại quan trọng trong bệnh viêm loét dạ dày?


Viêm loét dạ dày – tá tràng là tình trạng tổn thương có tính chất viêm và loét lớp niêm mạc trong cùng của dạ dày – tá tràng do sự mất cân bằng giữa một bên là yếu tố tấn công (acid HCl và pepsin) và một bên là yếu tố bảo vệ (chất nhày và bicarbonat) niêm mạc dạ dày.


Acid dạ dày tăng sẽ mài mòn lớp nhầy, gây kích ứng niêm mạc, tác động vào vết loét làm chúng khó lành và ngày càng loét sâu hơn. Lượng acid này có thể có nguồn gốc từ nội sinh (do bản thân dạ dày tiết ra) hoặc ngoại sinh (do ăn uống).


Chính vì vậy, ngoài việc dùng thuốc thì chế độ ăn uống cũng là một vấn đề quan trọng góp phần nên thành công trong điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng. Ăn uống hợp lý, khoa học sẽ giúp giảm tiết và giảm sự tác động của acid mà dạ dày đã tiết ra lên niêm mạc dạ dày, đồng thời dinh dưỡng niêm mạc, giúp vết thương chóng lành, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu tối đa chi phí cũng như thời gian điều trị.


Cách ăn như thế nào?


Ăn uống điều độ: Nghiên cứu cho thấy, ăn uống điều độ đúng giờ, có định lượng sẽ hình thành phản xạ có điều kiện, hỗ trợ bài tiết tuyến tiêu hóa, có lợi cho tiêu hóa.


Đúng giờ, đủ lượng: Bạn cần ăn đầy đủ 3 bữa/ngày và ăn đúng giờ, cho dù đói hay không đói. Tuyệt đối không được để dạ dày quá đói hoặc quá no vì khi đó các axit trong dạ dày sẽ tiết ra, gây ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa. Không nên ăn quá khuya, không nên ăn no xong đi ngủ luôn làm cho dạ dày không thể trung hòa được hết lượng thức ăn.


Nên ăn chín, uống sôi, thức ăn cần được thái nhỏ, nấu nhừ. Ăn chậm nhai kỹ để giảm bớt gánh nặng cho dạ dày: Khi bạn nhai kỹ, nước bọt cũng sẽ tiết ra nhiều hơn. Điều này rất có lợi cho việc bảo vệ niêm mạc dạ dày.


Không nên tắm ngay sau khi ăn, vì khi đấy cần dành năng lượng cho dạ dày hoạt động thay vì chuyển hóa thành dạng nhiệt để sưởi ấm cơ thể. Tắm ngay sau khi ăn dễ gây trào ngược dạ dày thự quản. Tuyệt đối không được chạy nhảy hay mang vác, bưng bê vật nặng sau khi ăn.


Các thực phẩm nên tránh:


Ăn ít thực phẩm chiên rán: Do các loại đồ ăn này không dễ tiêu hóa nên có thể làm gia tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa. Ăn nhiều có thể khiến máu nhiễm mỡ, không tốt cho sức khỏe.


Ăn ít thực phẩm ngâm muối: Trong các thực phẩm như dưa, cà muối, mắm, cá khô… chứa nhiều muối cũng làm cho dạ dày “vất vả” hơn trong khâu xử lý. Hơn nữa, chúng còn chứa một số chất gây ung thư (chẳng hạn dưa muối chua có chứa nitric gây ung thư) nên bạn càng không nên ăn.


Hạn chế đồ sống, lạnh: Đồ ăn sống, lạnh và kích thích mạnh có tác dụng kích thích khá mạnh đối với niêm mạc đường tiêu hóa, nhất là niêm mạc dạ dày nên dễ gây tiêu chảy hoặc viêm dạ dày.


Uống nước đúng cách: Thời điểm uống nước tốt nhất là lúc ngủ dậy vào sáng sớm và một giờ trước khi ăn. Uống nước ngay sau bữa ăn sẽ làm loãng dịch vị dạ dày, càng dễ gây ra chứng đau dạ dày.


Tránh các chất kích thích: Không hút thuốc, ngừng hút thuốc bởi vì hút thuốc khiến mạch máu trong đó có mạch máu hệ tiêu hóa bị co lại, ảnh hưởng tới việc cung cấp máu cho tế bào thành dạ dày, khiến sức đề kháng của niêm mạc dà dày giảm. Bạn cũng nên uống ít , ăn ít các món cay như ớt, hạt tiêu… để bảo vệ dạ dày.


Các thực phẩm tốt cho dạ dày:


Người bệnh nên ăn những loại thực phẩm như trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa (nhất là sữa chua) rất tốt cho việc trung hòa acid dich vị. Trong sữa chua có nhiều vi khuẩn có ích tiết ra loại protein diệt khuẩn giúp kìm hãm sự phát triển của vi khuẩn có hại, nhất là HP – thủ phạm chính gây ra viêm loét dạ dày.


Nên ăn thịt, cá, tôm giàu protein, dễ hấp thu. Đặc biệt trong tôm và cá có nhiều nguyên tố vi lượng kẽm, rất tốt cho việc làm lành vết loét. Gạo và các sản phẩm là từ gạo như bánh chưng, bánh tẻ…, bánh mỳ, bánh quy, khoai luộc nhừ…có tính chất bao bọc và thấm hút niêm mạc dạ dày cũng rất tốt cho người bệnh.


Thực phẩm làm giảm tiết acid dịch vị: Những loại đồ ngọt như: đường, bánh mỳ, bánh quy, bánh xốp, mật ong có tác dụng hút acid làm giảm sự tiết acid dịch vị tốt cho bệnh dạ dày. Những món ăn từ gạo nếp, bột sắn, các loại khoai ninh nhừ… có tác dụng bảo vệ lớp niêm mạc dạ dày rất tốt.


Người viêm loét dạ dày mạn tính rất dễ thiếu các loại vitamin và khoáng chất do khả năng hấp thu và tiêu hóa kém. Do đó nên ăn nhiều loại rau màu đỏ, vàng hoặc màu xanh đậm như cà rốt, bí đỏ, cải xanh, bắp cải…vì đây là những thực phẩm rất giàu vitamin A, B, C, E, D, acid folic, canxi, sắt, kẽm, magiê góp phần nhanh chóng làm lành vết loét.


Bổ sung vitamin C: Vitamin C có tác dụng bảo vệ dạ dày nếu tiêu thụ trong mức cho phép. Duy trì hàm lượng vitamin C bình thường trong dịch dạ dày có thể phát huy hiệu quả chức năng của dạ dày và tăng cường sức đề kháng cho dạ dày. Bạn nên bổ sung vitamin C từ các loại rau củ quả.


Lưu ý:


Stress là yếu tố quan trọng trong loét dạ dày tá tràng nên bạn cần giữ một tinh thần lạc quan vui vẻ. Khi ăn uống cũng nên thoải mái đừng quá lo lắng về việc ăn vào sẽ đau hay không đau mà làm giảm sự ngon miệng, gây stress càng làm bệnh trầm trọng hơn.


Cuối cùng là chú ý giữ ấm vùng bụng: Vùng bụng sau khi bị lạnh sẽ khiến chức năng dạ dày kém đi. Vì vậy, người bị bệnh dạ dày càng nên chú ý giữ ấm cơ thể nhất là vùng bụng, đừng để nhiễm lạnh.


Như vậy, như các bệnh lý khác vấn đề ăn uống cũng rất quan trọng đối với người bị viêm loét dạ dày – tá tràng. Trên đây là những gợi ý về chế độ ăn uống để bạn có được chế độ ăn uống hợp lý và tốt cho quá trình điều trị bệnh